1. Bốn giai đoạn lớn
| Giai đoạn | Đặc trưng |
|---|---|
| 1858 – 1884 | Pháp xâm lược + nhà Nguyễn đầu hàng. Hiệp ước Patenôtre 1884. |
| 1885 – 1896 | Phong trào Cần Vương dưới ngọn cờ vua Hàm Nghi. |
| 1897 – 1918 | Phong trào Duy Tân, Đông Du; ảnh hưởng tư tưởng dân chủ. |
| 1919 – 1945 | Phong trào công nhân + sự ra đời của Đảng + Cách mạng tháng Tám. |
2. Mười phong trào yêu nước tiêu biểu
1858 — Đà Nẵng kháng chiến
Nhân dân + quan quân Nguyễn Tri Phương chống Pháp đầu tiên.
1860s — Trương Định
"Bình Tây Đại nguyên soái". Khởi nghĩa ở Gò Công.
1885 — Cần Vương
Vua Hàm Nghi xuất ấn. Lãnh đạo: Tôn Thất Thuyết, Phan Đình Phùng.
1886 — Bãi Sậy
Khởi nghĩa Nguyễn Thiện Thuật — du kích đầu tiên ở đồng bằng.
1885–1895 — Hương Khê
Phan Đình Phùng — đỉnh cao Cần Vương ở miền Trung.
1884–1913 — Yên Thế
Hoàng Hoa Thám — gần 30 năm chống Pháp ở Bắc Giang.
1905 — Đông Du
Phan Bội Châu đưa thanh niên sang Nhật học cứu nước.
1906 — Duy Tân
Phan Châu Trinh — "khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh".
1930 — Đảng Cộng sản VN
Hợp nhất 3 tổ chức cộng sản tại Hương Cảng do Nguyễn Ái Quốc chủ trì.
1945 — CMT8
Tổng khởi nghĩa giành chính quyền + Tuyên ngôn Độc lập 2/9.
3. So sánh hai con đường cứu nước
| Phan Bội Châu | Phan Châu Trinh | |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Giành độc lập, quân chủ lập hiến | Cải cách, dân chủ tư sản |
| Phương pháp | Bạo động, dựa vào Nhật | Cải cách ôn hòa, dựa vào Pháp |
| Hạn chế | Nhật giao nộp ông cho Pháp | Pháp không thật sự cải cách |
4. Đề tham khảo HSG
- Phân tích nguyên nhân thất bại của các phong trào yêu nước cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20.
- Vì sao nói sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam 1930 đánh dấu bước ngoặt vĩ đại của cách mạng?
- So sánh hai con đường cứu nước Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh.
- Bốn bài học kinh nghiệm từ Cách mạng tháng Tám 1945 đối với công cuộc xây dựng đất nước hiện nay.
- Vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong giai đoạn 1911–1930 đối với cách mạng Việt Nam.